Баян-Өлгий аймгийн Цагдаагийн газрын урьдчилан сэргийлэх ажил хариуцсан ахлах мэргэжилтэн, цагдаагийн хошууч Ж.Жанболатаас зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Сүүлийн үед жуулчид баруун аймаг тэр дундаа танай аймгийг их зорих болжээ?

-Манай аймагт жилд дунджаар гадаад, дотоодын 7000-8000 орчим жуулчид ирдэг. Бусад үед 94.000 гаруй зорчигч зорчдог юм. Улаанхус сумын нутаг дэвсгэрт орших улирлын шинж чанартай “Даян”,  Цагааннуур тосгоны байнгын ажиллагаатай “Улаанбайшинт”-ын боомтууд үйл ажиллагаа явуулдаг. Аймгийн хүн амын тоог баруун таван аймагтай харьцуулахад хамгийн олон хүнтэй. Тус аймгийн нутаг дэвсгэрт жилд дунджаар 300-350 орчим гэмт хэрэг бүртгэгддэг.

Цагдаагийн газар нь энэ оны эхний зургаан сарын байдлаар нийт 1256 гэмт хэрэг, зөрчлийн шинжтэй гомдол, мэдээлэл хүлээн авч шалгасан. Үүнийг өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 9.6 хувиар буурсан байна. 

Энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар нийт бүртгэгдсэн гэмт хэргийн 74.2 хувийг бусдын бие махбодид санаатай гэмтэл учруулах, бусдын эд хөрөнгийг хулгайлах, тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөний аюулгүй байдал, ашиглалтын журам зөрчих гэмт хэргүүд эзэлж байгаа юм. Иймээс гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх ажлыг аймгийн онцлогт тохируулан дээрх хэргүүдэд чиглүүлэн зөв оновчтой зохион байгуулах хэрэгцээ шаардлагатай байна.

-Танай аймагт  гэмт хэргийн илрүүлэлт ямар түвшинд байна?

-Аймгийн хэмжээнд гэмт хэргийн илрүүлэлт энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар 83.3 хувьд хүрсэн. Бид нууц далд аргаар үйлдэгдсэн хэргүүдийг илрүүлэх тал дээр онцгой анхаарал хандуулж ажиллаж байгаа. Тухайлбал,  бүлэглэж, үгсэж тохиролцсон бүлэг этгээдүүд Монгол Улсын хилээр хууль бусаар олон тооны хотон шувууны хошууг нэвтрүүлэн бусдад худалдаалахыг завдсан үйдлийг тус цагдаагийн газрын алба хаагчид илрүүлсэн. Шалгалтаар тус хэргийг Увс аймгийн Ховд сумын харьяат С, Баян-Өлгий аймгийн Өлгий сумын харьяат А, С нар бүлэглэн үйлдсэн болох нь тогтоогдсон.

Мөн хуучнаар Хадгаламж банк буюу одоогийн Төрийн банкны Баян-Өлгий аймаг дахь салбараас 2006 онд 60,000,000 төгрөг завшсан байдаг. Үүнийг үйлдсэн этгээд улмаар БНКУ руу оргон зайлсан Өлгий сумын харьяат Г гэгчийг тус Цагдаагийн газраас интерполын шугамаар олон улсын хэмжээнд эрэн сурвалжлах ажлыг зохион байгуулсан юм. Ингэж ажилласны үр дүнд 11 жилийн дараа энэ оны зургадугаар сард иргэний мэдээллээр олж баривчилсан. Иймээс иргэдийг гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, таслан зогсоох, илрүүлэх ажилд цагдаагийн байгууллагатай хамтран ажиллахыг Баян-Өлгий аймаг дахь Цагдаагийн газраас уриалж байна.

Эдгээр нь  Цагдаагийн газрын алба хаагчдын мэргэжлийн ур чадвар хэр зэрэг өндөр түвшинд хүрснийг харуулж байгаа юм.

-Баян-Өлгий аймаг ОХУ, БНХАУ-тай хиллэдэг энэ нь аймгийн эрүүгийн болон хэв журмын нөхцөл байдалд нөлөөлдөг болов уу?

-Дээр дурдсан тус аймаг хоёр их гүрэнтэй хиллэдэг. Гадаад, дотоодын жуулчдын тоо жил ирэх тусам нэмэгдэж байгаа. Мөн жуулчдыг ихээр татдаг Наурызын баяр, Бүргэдийн баяр болдог. Монгол Улсын хамгийн өндөр уул Алтай таван богд уулыг үзэж сонирхох зэрэг олон зүйл байна. Мөн аймагт өнөөдрийн байдлаар 19000 гаруй тээврийн хэрэгсэл бүртгэлтэй. Өдөрт 6000 гаруй тээврийн хэрэгсэл хөдөлгөөнд оролцдог. 2016 онд 68 орны 102.000 зорчигч, 58 орны 30306 тээврийн хэрэгсэл зорчсон байдаг. Эдгээр тоо баримтуудаас харахад аймаг нилээн ачаалал авч байгаа. Гэхдээ тус Цагдаагийн газрын нийт бие бүрэлдэхүүн хуулиар хүлээсэн үндсэн үүргээ зохих түвшинд хэрэгжүүлэн ажиллаж байгаа гэдгийг хэлэх нь зүйтэй байх.

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангах, зам тээврийн осол, хэргийн шалтгаан нөхцөлийг арилгах зорилгоор холбогдох төрийн болон төрийн бус байгууллагатай хамтран олон ажил, арга хэмжээ, хяналт шалгалтыг зохион байгуулан ажиллаж байгаа. Тодруулбал, “Зам тээврийн ослоос урьдчилан сэргийлэх арга зам” сэдэвт  зөвлөгөөнийг аймгийн хэмжээнд зохион байуулсан. Үүнд төрийн болон төрийн бус байгууллагуудын алба хаагчид, тус аймагт үйл ажиллагаа явуулж буй жолооны сургуулиуд, албан журмын даатгагчдын холбоо, иргэдийн төлөөлөл зэрэг 616 хүн оролцсон. Мал хулгайлах гэмт хэргийн улмаас иргэдийн 9.3 сая төгрөгийн хохиролтой 13 хэрэгт хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулсан байгаа. Ингээд учирсан хохирлын 81 хувийг нөхөн төлүүлсэн. Хил дамнасан мал хулгайлах гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиглэлээр Тагнуул, Хил хамгаалах байгууллага болон иргэдтэй хамтран тодорхой ажлуудыг хэрэгжүүлэн ажиллаж байгаа.

Б.УРАН