ЦЕГ-ын Эрүүгийн цагдаагийн албаны Зохион байгуулалттай гэмт хэрэгтэй тэмцэх хэлтсийн Мөрдөн шалгах тасгийн дарга, цагдаагийн дэд хурандаа Н.Энх-Амгалангаас зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Цахимаар мөрийтэй тоглоом тоглоод эд хөрөнгө, амиараа хохирох явдал олноор гарах боллоо. Цагдаагийн байгууллага урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр ямар арга хэмжээ авч байгаа вэ?

-Эрүүгийн хуулийн 20.17 дугаар зүйлд заасан мөрийтэй тоглоом зохион байгуулах гэсэн гэмт хэрэгт цагдаагийн байгууллага сүүлийн таван жилийн байдлаар хэрэг бүртгэлтийн 1375 хэрэг нээн шалгаснаас 707-г нь шийдвэрлэсэн. Үүний 370-ыг нь шүүхээр эцэслэн шийдвэрлүүлжээ. Одоо 298 хэрэгт мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж байгаа. Нийт бүртгэгдсэн гэмт хэргийн 27.8 хувийг шийдвэрлэж, хэргийн илрүүлэлт 13.8 хувиар өссөн байна.

Энэ төрлийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиглэлээр УЕПГ, Монголбанк, Харилцаа холбооны зохицуулах хороо, үүрэн холбооны оператор компаниудтай хамтран 2021-2025 оны хооронд “Хяналт-1”, “Хяналт-2”, “Хар мөрий” зэрэг нэгдсэн арга хэмжээг үе шаттай зохион явуулсан. Үүний дүнд цахим мөрийтэй тоглоом зохион байгуулдаг 3894 домэйн хаягт Монгол Улсаас хандах эрхийг хязгаарлаж, гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан 2715 дансанд төвлөрсөн 4.6 тэрбум төгрөгийг хязгаарлаж, хууль бус сурталчилгаа явуулсан 11243 домэйн линк, хаягийг устгуулахаар Харилцаа холбооны зохицуулах хороонд хүргүүлж, 5621 буюу 50 хувийг нь ажиллахаа болиулсан.

Цахим мөрийтэй, төлбөрт таавар, бооцоот тоглоомыг хуулиар хориглосон заалтыг хэрэгжүүлж эхлэхээс өмнө энэ төрлийн үйлчилгээ үзүүлэгч цахим сайт 40-45 бүртгэгдэж, далд хэлбэрээр ажиллаж байсан юм. 2020 оны нэгдүгээр сарын 10-нд Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, хүчин төгөлдөр үйлчилж эхэлснээр ийм сайт 8-12 бүртгэгдэж, 90 хүртэл хувиар буурсан.

-1XBET гээд мөрийтэй тоглоомын цахим сайтад хүүхэд, залуус олноор хандаж тоглоод хожигдоод эцэстээ болчимгүй алхам цөөнгүй хийх болсон шүү дээ.

-Мөрийтэй тоглоом зохион байгуулах гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиглэлээр хууль, эрх зүйн орчныг сайжруулж, бий болгосон ч төлбөрт таавар, бооцоот тоглоомын үйл ажиллагааг зөвшөөрөлгүйгээр эрхэлсэн тохиолдолд хариуцлага хүлээлгэх эрх зүйн зохицуулалт тодорхойгүй “1ХВЕТ” гэх мэт спорт таавар нэрийн дор мөрийтэй тоглоомын үйл ажиллагаа явуулж буй зарим хууль бус үйлдэл, түүнд дэмжлэг үзүүлдэг агент, сурталчилгаа явуулдаг этгээдүүдэд хариуцлага тооцож чадахгүй байсан. Мөрийтэй тоглоомын улмаас иргэд амиа хорлох, эд хөрөнгөө алдах, сэтгэцийн эмгэгтэй болох, гэр бүл салах, залилах, хулгайлах, дээрэмдэх гэмт хэрэгт холбогдох тохиолдол их бүртгэгдэж байна. Иймд энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчлийн шалтгаан нөхцөлийг арилгах олон улсын жишиг туршлагыг харгалзан,  эдийн засагт сөргөөр нөлөөлж буй үйлдлийг таслан зогсоох, хүүхэд, залуучууд мөрийтэй болон төлбөрт таавар, бооцоот тоглоом тоглож, сэтгэл зүйн хувьд донтож, улмаар амь, эрүүл мэндэд нь эрсдэл учрах, эд хөрөнгөө алдахаас сэргийлэх зорилгоор холбогдох хуулиудад нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, мөрийтэй тоглоом, төлбөрт таавар, бооцоот тоглоомын үйл ажиллагаа зохион байгуулахыг бүхэлд нь хориглосон. 

-Тэгэхээр 1XBET” цахим мөрийтэй тоглоомын сайтад Монголоос хандах эрхгүй болсон гэсэн үг үү?

-“1ХВЕТ” сайт, “Мобкэйш” зэрэг спорт таавар, мөрийтэй тоглоомын аппликэйшнд Монгол Улсаас хийх хандалтыг хязгаарлаж, хар жагсаалтад оруулсан. Түүгээр ч зогсохгүй “E-Mongolia” системтэй хамтарч түүнээс үйлчилгээ авч байгаа иргэн бүрд дээрх төрлийн зөрчилтэй контентийг хууль хяналтын байгууллагад мэдээлэх боломжийг бүрдүүлээд байгаа.

Хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулснаар цахим мөрийтэй болон төлбөрт таавар, бооцоот тоглоомын сурталчилгааны тархалт 65 хувиар багасаж, энэ төрлийн гэмт хэрэг нэмж бүртгэгдээгүй, цаашид хэргийн гаралт буурах эерэг хандлага ажиглагдах боллоо.

Эх сурвалж: Өнөөдөр сонин