Эх сурвалж: Өдрийн сонин

Тээврийн цагдаагийн албаны урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн мэргэжилтэн, цагдаагийн дэслэгч Э.Пүрэв-Очиртой ярилцлаа.

-Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд зам тээврийн ослын нөхцөл байдал ямар байв. Гурван ч хүний амь нас эрсэдсэн гэх мэдээлэл байсан. Энэ талаар тодруулахгүй юу?

-Амралтын өдрүүдэд Тээврийн цагдаагийн албаны жижүүрийн шуурхай удирдлагын төвд нийт 506 дуудлага мэдээлэл ирсэн. Үүнээс 316 нь зам тээврийн ослын шинжтэй байсан. Бүртгэгдсэн ослын улмаас 10 хүн гэмтсэн. Үүний дөрөв нь хүүхэд байсан. Ноцтой зам тээврийн ослын улмаас орон нутгийн замд гурван хүний амь нас хохирсон харамсалтай мэдээ байна. Тодруулбал, зургадугаар сарын 26-ны өдрийн 00:40 цагийн орчимд Баян-Өлгий аймгийн Өлгий сумын нутагт асфальтан замд “Мустанг-5” маркийн улсын дугааргүй мотоцикль жолоодож иргэн А нь явган зорчигч 45 настай иргэн Б-г мөргөж амь насыг нь хохироосон. Мөн зургадугаар сарын 28-ны өдөр 18:40 цагийн орчимд Булган аймгийн Бугат сумын нутагт асфальтан замд Toyota Prius маркийн автомашин онхолдож зорчигч 51 настай иргэн нас барсан. Тус өдөр Увс аймгийн Өмнөговь сумын нэгдүгээр багийн нутагт шороон замаар зорчиж байсан УАЗ маркийн автомашин онхолдож жолооч 37 настай Н-ын амь хохирсон харамсалтай хэрэг гарсан.

Амралтын өдрүүдэд Тэрэлж рүү чиглэсэн хөдөлгөөн өндөр ачаалал авсан. Ням гаригт Тэрэлжээс хот руу чиглэсэн хөдөлгөөн Офицерийн ордны тойрог хүртэл түгжирсэн.

-Амралтын хоёр өдөрт л гурван хүний амь нас эрсэднэ гэдэг харамсалтай юм. Ослын шалтгаан нөхцөл нь юу байна вэ?

-Орон нутгийн замд жолооч нар хурд хэтрүүлж л зам тээврийн осол гаргаж амь нас эрүүл мэндээрээ хохирч байна. Ойрын өдрүүдэд үргэлжилж орсон борооны улмаас хэд хэдэн хэсэгт авто зам эвдэрсэн. Үүсээд буй нөхцөл байдалтай холбоотойгоор эвэрсэн хэсгийг тойрч гарахдаа сөрөг урсгалын хөдөлгөөнд саад учруулах, хурдтай явж байгаад огцом дарж саадыг тойрохдоо онхолдох зэргээр осол гаргаж байна. Бороо орсон үед замын зорчих хэсэг халтиргаа гулгаа үүсэх эрсдэлтэй байдаг учраас хурдаа тохируулж, анхаарал болгоомжтой замын хөдөлгөөнд оролцохыг жолооч нартаа сэрэмжлүүлж байна.

-Сүүлийн үед бага насны хүүхдүүд хашаанд ахуйн хүрээнд осолдож амь нас нь хохирох тохиолдол олон гарч байна гэсэн. Энэ талаар тодруулахгүй юу?

-Тийм шүү. Хашаандаа тоглож байгаад л эцэг эх асран хамгаалагчийн анхаарал болгоомжгүй, хэнэггүй байдлаас шалтгаалж машинд дайруулж амь нас нь хохирсон хэд хэдэн тохиолдол байгаа. Оны эхний зургаан сарын байдлаар 172 хүүхэд зам тээврийн осолд өртөж, 143 хүүхэд гэмтэж, 29 хүүхэд нас барсан харамсалтай тоон үзүүлэлт байна. Хамгийн сүүлд гэхэд л зургадугаар сарын 15-нд хашаандаа тоглож байсан нэг ойтой охиныг дайрч амь насыг нь хохироосон эмгэнэлтэй хэрэг бүртгэгдсэн. Энэ төрлийн хэрэг Дорнод аймагт тав, Төв аймагт нэг бүртгэгдээд байна.

Бага насны хүүхдийг тээврийн хэрэгслийн осол хэргээс урьдчилан сэргийлэхэд эцэг эхийн хариуцлага чухал үүрэгтэй. Хашаа байрны гадна талбайгаас хөдлөхдөө ойр орчмоо ажиглаж аюулгүй байдлаа хангаж байх хэрэгтэй. Тээврийн хэрэгслээ нэг тойроод л хөдөлгөөнөө үргэлжлүүлэхэд танаас 10 секундийн л хугацаа шаардана. Ингэснээр та өөрийн болон өрөөлийн аюулгүй байдлыг хамгаалж байгаа юм.

-Тээврийн цагдаагийн албанаас бага насны хүүхдийг зам тээврийн ослоос урьдчилан сэргийлэхэд чиглэсэн ямар ажил арга хэмжээ зохион байгуулж байна вэ?

-Тээврийн цагдаагийн албанаас дээрх тохиолдлуудыг судалж үзээд “Гарцаар гарцгаая”, “Бяцхан зорчигч” гэх зэрэг арга хэмжээнүүдийг зохион байгуулж ажиллаж байна. Арга хэмжээний хүрээнд орон нутаг харьяа дүүргийн цагдаагийн хэлтсүүдэд заавар зөвлөгөө өгч, хөдөлгөөнд оролцож буй жолооч нарт тараах материал бэлтгэн өгч байна. Осол хэргээс урьдчилан сэргийлж нөлөөллийн ажлыг зохион байгуулж ажиллаж байна.

-Гарцаар гарч буй иргэнд зам тавьж өгөөгүй тээврийн хэрэгслүүдэд дор бүр нь хариуцлага тооцож ажиллаж байгаа гэсэн. Энэ талаар тодруулахгүй юу?

-“Гарцаар гарцгаая” арга хэмжээний хүрээнд дүрмээрээ гарцаар гарч буй явган зорчигчид зам тавьж өгөөгүй зөрчил гаргасан 4000 гаруй жолоочид Зөрчлийн тухай хуулийн 14.7.38-д заасанчлан арга хэмжээ авч, 20 нэгжээр торгож, хоёр оноо хассан. Дээрх арга хэмжээний үр дүнд явган зорчигч мөргүүлэх осол буурсан эерэг үр дүн гарсан.

Нөгөө талдаа явган зорчигч нар өөрсдийн аюулгүй байдлыг хангаж зөвхөн гарцаар гарч соёлд ч суралцсан байна лээ. Хэрэв гарцгүй газраар зам гарч тээврийн хэрэгсэлд мөргүүлбэл, тухайн тээврийн хэрэгсэлд учирсан хохирлыг явган зорчигч төлж барагдуулна гэдгийг энд анхааруулъя. Иймээс дүрмийн дагуу гарцаараа гарч замын хөдөлгөөнд соёлтой оролцохыг уриалж байна.

-Арваадхан хоногийн дараа наадам болно. Иргэдийн олонх нь л хөдөө орон нутгийг зорьдог. Жилийн жилд л энэ үеэр зам тээврийн осол нэмэгдэж хандлагатай байдаг. Иргэд хөдөө орон нутгийг зорихдоо юу анхаарах вэ?

-Ойрын өдрүүдэд үргэлжилсэн бороо орлоо. Зарим газруудад замын зорчих хэсэгт эвдрэл гэмтэл гарсныг энд дахин анхааруулж, хурдаа тохируулж болгоомжтой зорчихыг зөвлөе. Холын замд гарахдаа тээврийн хэрэгслийн бүрэн бүтэн байдалд онцгой анхаарах хэрэгтэй. Наанадаж л таны тээврийн хэрэгслийн шил арчигч хэвийн ажиллаж байх ёстой. Шил арчигч ажиллаагүйн улмаас шөнө оройн цагаар гялбаанд өртөж, зорчих хэсэг харагдахгүй болж осол гарах нөхцөл бүрддэг. Хариуцлагагүй, хайхрамжгүй үйлдлээрээ хайртай хүмүүсийнхээ амь нас аюулгүй байдалд заналхийлж байгаа хэрэг.

Мөн шөнө оройн цагаар түр болон удаан зогсолт хийхдээ заавал ослын гурвалжин байрлуулж, аваарын гэрлээ асааж зогсох хэрэгтэй.

-Энэ жилийн тухайд зарим газруудад бороо хур элбэг, гол мөрөн үерлэсэн талаарх мэдээллийг ОБЕГ-аас анхааруулж байна. Ийм үед баталгаагүй гармаар гол гаталж эд хөрөнгөө эрсдэлд оруулах тохиолдол байдаг. Энэ талаар жолооч нарт сэрэмжлүүлэхгүй юү?

-Зарим газруудад гол мөрөн үерлэсэн байгаа. Жолооч нар өмнө нь гарч болж байсан юм чинь гээд үерлэсэн гол руу орох гээд байдаг. Ийм маягаар амь нас, эд хөрөнгөө эрсдэлд оруулдаг. Зарим тохиолдолд амарч зугаалахдаа голын эрэгт тээврийн хэрэгслээ байршуулдаг. Үерийн улмаас эрэг нурах эрсдэл өндөр байдаг. Эрэг нурч тээврийн хэрэгсэл үерт автсан тохиолдолд хэд хэд бүртгэгдсэн. Иймд аялж зугаалахдаа тээврийн хэрэгслээ гол мөрнөөс зайтай байршуулахыг зөвлөж байна.