Монгол Улсын хэмжээнд “Илрүүлэлт-Оргодол 2022” нэгдсэн арга хэмжээг цагдаагийн байгууллагаас өнгөрөгч сарын 12-ны өдрөөс эхлүүлсэн. Үүнтэй холбогдуулан ЭЦА-ны Урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн мэргэжилтэн, цагдаагийн ахмад Б.Даваадоржтой ярилцлаа.

Цагдаагийн байгууллагаас зохион байгуулж буй “Илрүүлэлт-Оргодол 2022” нэгдсэн арга хэмжээний талаар мэдээлэл өгөөч?

Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, таслан зогсоох, яллагдагчаар татах холбогдогч этгээд нь тогтоогдоогүй хэргийг илрүүлэх, оргон зайлсан болон гэмт хэрэгт сэрдэгдсэн этгээд, хорихоос өөр төрлийн ял шийтгэгдсэн этгээдүүдийг олж тогтоох ажлыг эрчимжүүлэх зорилгоор Цагдаагийн ерөнхий газрын даргын тушаалаар “Илрүүлэлт Оргодол-2022” нэгдсэн арга хэмжээг улсын хэмжээнд зохион байгуулж байгаа Энэ ажлын хүрээнд эхний 28 хоногт 1119 гэмт хэргийг илрүүлсэн. Үүнд хүнийг санаатай алах 12, хулгайлах 234, мал хулгайлах 33, дээрэмдэх 36, хүчиндэх 31, залилах 359, хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдлын эсрэг гэмт хэрэг 274, бусад 140 хэргийг тус тус илрүүлж мөрдөн шалгах ажиллагаа хийгдэж байна. Цаашлаад эрэн сурвалжлагдаж байсан 2548 хүнийг олж тогтоосон. Үүнд, оргодол 145, гэмт хэрэгт сэрдэгдсэн этгээд 844, сураггүй алга болсон хүн 106, насанд хүрээгүй хүүхэд тав, хэн болох нь тогтоогдоогүй цогцос найм, галт зэвсэг гурав, шүүхээс даалгасан хүн 989, зөрчил үйлдсэн этгээд 184, тээврийн хэрэгсэл 96, хорихоос өөр төрлийн ял шийтгэгдсэн зургаан этгээдийг тус тус илрүүлсэн.

Эрэн сурвалжилж байгаа оргодол, гэмт хэрэгт сэрдэгдсэн этгээд, зөрчил гаргаад хайгдаж байгаа хүмүүсийн ялгаа нь юу вэ. Иргэдийн дунд эрэн сурвалжилж байгаа оргодол гэхээр хорих ангиас оргосон мэтээр ойлгодог. Энэ зөрүүтэй ойлголтын талаар тайлбарлаач?

Монгол Улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 12.4 дүгээр зүйлд заасны дагуу оргон зайлсан сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчийг эрэн сурвалжлах ажиллагаа явагддаг. Гэмт хэрэгт сэрдэгдсэн этгээд гэдэг нь яллагдагчаар татагдаагүй боловч хэрэгт авагдсан бусад нотлох баримтаар шалгах шаардлагатай хүн юм.

Цагдаагийн байгууллагаас Шүүхээр гэм буруутай нь тогтоогдож, ял эдэлж байх хугацаанд оргон зайлсан ялтныг шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагатай хамтран эрэн хайх ажиллагаа явуулдаг. Дээрх тохиолдолд эрэн сурвалжлагдаж байгаа этгээдүүдийг нийтэд нь оргодол гэж ойлгож болно. Харин зөрчил үйлдсэн этгээд гэдэг нь Зөрчлийн тухай хуульд шийтгэл оногдуулахаар заасан, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээс бусад хууль, захиргааны хэм хэмжээний актыг зөрчсөн иргэнийг хэлнэ.

Олон улсын хэмжээнд эрэн сурвалжлах чиглэлээр цагдаагийн байгууллага хэрхэн ажилладаг вэ Тухайлбал, эрэн сурвалжилж байсан гадаадын гэмт этгээдүүдийг манай улсын нутаг дэвсгэрээс олж тогтоож байсан тохиолдол байдаг уу?

Манай улс Интерполын гишүүн орноор 1991 онд элссэн. Гишүүн улс орнуудын эрх зүйн тогтолцоо, хууль тогтоомжийн онцлог, түүнчлэн үндэстэн дамнасан зохион байгуулалттай гэмт хэргийн чиг хандлага, шинээр илэрч бүртгэгдсэн үйлдлийн арга, тухайн төрлийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиглэлээр дэлхийн бусад улс орны цагдаа, хууль сахиулах байгууллагуудын үйл ажиллагаанд нэвтрүүлсэн шилдэг туршлага, техник технологийн талаарх мэдлэг, мэдээллийг харилцан солилцож ажиллахын зэрэгцээ олон улсад эрэн сурвалжилж байгаа оргодол этгээдүүдийг олж тогтоох чиглэлээр хамтран ажилладаг.

Цагдаагийн байгууллагаас Интерполын шугамаар 2019 онд олон улсад эрэн сурвалжилж байсан, Оросын Холбооны Улсын нэг иргэн манай улсад орогнож байгааг олж тогтоон, дайчлан баривчилж, тухайн улсад нь шилжүүлэн өгсөн.

Эх сурвалж: Өглөөний сонин