НҮБ-ын UNAMID ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэж байгаа Цагдаагийн ерөнхий газрын Мэдээлэл, дүн шинжилгээ, шуурхай удирдлагын албаны Дүн шинжилгээ, судалгааны хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн, цагдаагийн дэд хурандаа Э.Болор-Эрдэнийг ээлжийн амралтаар ирэх үед ярилцлаа.

Эх сурвалж: www.dnn.mn

-Энхийг сахиулах үйл ажиллагаа, албан үүргийнхээ онцлогийн талаар товч ярихгүй юу?

-Би Судан улсын Дарфур мужийн Кабкабиа сууринд бие даасан цагдаагийн зөвлөх гэдэг албан тушаалд үүрэг гүйцэтгэхээр энэ оны нэгдүгээр сарын 6-ны өдөр НҮБ-ын мандаттай томилогдон зургаан сар гаруй ажилласан. Тодорхой хугацаанд ажилласны дараа ээлжийн амралт эдлэх журмын дагуу 20 хоногийн амралт авч эх орондоо ирээд байна. Дарфур мужийн Кабкабиа суурингийн дүрвэгсдийн баазад 17 орны 37 алба хаагчтай хамтарч үүрэг гүйцэтгэж байгаа.

Албан үүргийн хувьд UNAMID ажиллагааны төв штабаас батлагдсан ажлын байрны тодорхойлолтод зааснаар миний ажлын чиг үүрэг энгийн иргэд, дүрвэгсдийн аюулгүй байдлыг хангах, нөхцөл байдлын талаар мэдээлэл цуглуулж төв штабт дамжуулах, энэ зорилгоор иргэд, олон нийтийн болон төрийн байгууллагын ажилтан, алба хаагчидтай уулзаж ярилцах, орон нутгийн цагдаагийн алба хаагчид болон иргэдэд сургалтын төлөвлөгөөний дагуу сургалт зохион байгуулах чиг үүрэгтэй ажилладаг. Мөн хүмүүнлэгийн үйл ажиллагааны чиглэлээр тус тус ажил, арга хэмжээг явуулах чиг үүрэгтэй.

-Ажиллаж буй орон нутгийнхаа нөхцөл байдлын талаар тодруулж мэдээлэл өгөхгүй юү?

-НҮБ болон Африкийн холбооны хамтарсан байгууллага буюу олон улсын UNAMID ажиллагаа нь тус мужид зэвсэгт мөргөлдөөн гарсны дараа буюу 2004 оны дөрөвдүгээр сараас хойш өнөөг хүртэл 15 дахь жилдээ үргэлжилж байна.

Зэвсэгт мөргөлдөөний гол шалтгаан нь нутгийн араб үндэстнүүд хар арьстан иргэдийг хууль бус цагаачид гэж үзэж тэдэнд ямар нэг эрх эдлүүлэхээс татгалзаж олноор нь хомроголон устгах ажиллагаа явуулснаас үүдэлтэй. Одоогоор нөхцөл байдал харьцангуй намжсан боловч араб иргэдийн түрэмгий байдал ноёлсон хэвээрээ байна. Үүнийг орон нутгийн иргэд цагдаагийн байгууллагад мэдэгдэж гомдол гаргадаг хэдий ч шалгаж шийдвэрлэдэггүй, иргэдийг чирэгдүүлдэг талаар тэдэнтэй уулзаж ярилцах бүрт илэн далангүй ярьж, UNAMID-ийн тусламж дэмжлэгээр уг асуудлыг шийдвэрлэж өгнө гэдэгт найдаж байгаагаа илэрхийлдэг.

Энэ оны дөрөвдүгээр сард цэргийн хүчээр төрийн эргэлт хийж, Судан улсын Ерөнхийлөгчөөр 30 жил ажилласан Аль Башарыг албан тушаалаас нь буулгаж, одоо засгийн эрхийг цэрэг, армийн албан тушаалтнууд барьж байна. НҮБ-аас тус улс дахь UNAMID ажиллагааг Африкийн холбооны гаргасан саналын дагуу 2021 он хүртэл сунгах, эсхүл зогсоох асуудлыг 2019 оны аравдугаар сард шийдвэрлэхээр болсон. Орон нутгийн иргэдийн зүгээс нөхцөл байдлыг тогтвортой болгож, иргэний нийгмийн байгууллага засгийн эрхийг авах хүртэл UNAMID ажиллагаа үргэлжлэх ёстой гэж үздэг.

Хамтран ажиллаж байгаа бусад орны цагдаагийн байгууллагын алба хаагчидтай ямар туршлага солилцож байна. Энэ талаар сонирхуулахгүй юу?

-Бусад орны цагдаагийн байгууллагын алба хаагчидтай ижил тэнцүү эрх, үүрэгтэйгээр албан үүргээ гүйцэтгэж байна. Миний хувьд тэдний соёл, уламжлал, шашин шүтлэг, ажил, амьдралын хэв маяг, онцлогтой танилцан бас тэдэнд Монголын түүх, соёл, ёс заншлын талаар таниулах ажлыг хийж байна.

Манай улсын цагдаагийн байгууллагын үйл ажиллагаанд нэвтэрсэн зарим тэргүүн туршлагаас хуваалцаж, байгууллагаа сурталчлах ажил ч бас миний үүрэг. Тухайлбал, crime map­ping, түүнийг хэрхэн яаж бий болгох, юунд ашиглаж байгаа талаар тайлбарлан таниулсан.

Түүнчлэн бусад орны алба хаагчдаас олон нийтэд түшиглэсэн цагдаагийн үйл ажиллагааг бэхжүүлэх, иргэд, олон нийтийн байгууллагын оролцоог түшиглэн хүмүүнлэгийн байгууллагуудтай хэрхэн хамтарч үйл ажиллагаа зохион байгуулдаг талаарх туршлагыг судалж байна.

-UNAMID ажиллагаанд ямар хугацаатай үүрэг гүйцэтгэдэг вэ?

-Гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгэх үндсэн хугацаа 12 сар, үүнийг 24 хүртэл сараар сунгаж болох зохицуулалттай байдаг. Миний хувьд эхний зургаан сарын үүргээ гүйцэтгээд байна.

-Цаашид тантай адил үүрэг гүйцэтгэх хүсэлтэй алба хаагчид олон байгаа. Тэдэнд хандаж юу гэж зөвлөх вэ?

-Энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцох дан ганц хүсэлт байгаад хангалттай биш. Өөрийгөө сайтар бэлтгэж, НҮБ-аас авах урьдчилсан шалгалтыг амжилттай өгсөн, эрүүл мэндийн хувьд асуудалгүй, харилцааны болон ажил мэргэжлийн өндөр ур чадвартай байх ёстой. Үүнээс гадна НҮБ-ын бүтэц, зохион байгуулалт, хэн юуг хариуцдаг, ямар журамтай зэргийг бие даан судлах шаардлагатай. Хоол унд бэлтгэж, бие дааж амьдрах зэргээр орчиндоо дасан зохицох талаар өөрийгөө бэлтгэсэн байна. Гэр бүл, ойр дотны хүмүүсээс удаан хугацаагаар хол байх сэтгэл зүйн бэлтгэлтэй байж, ар гэрийнхээ аливаа асуудлыг цэгцэлсэн байх ёстой. Энэхүү ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэхийн бас нэг давуу тал нь гадаад хэлний мэдлэгээ сайжруулах сайхан боломж юм даа. Үүрэг гүйцэтгэх нутаг орны нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн нөхцөл байдал, хүмүүсийн соёл, уламжлалыг сайн судалж, тодорхой мэдээлэл авсан байх нь чухал. Дээр нь Африк тивийн хэт халуун, цөлөрхөг, байгаль цаг уурын хүнд нөхцөлд хоол хүнсээ зохистой хэрэглэх, дасан зохицох чадвартай байх нь давуу тал болно.

За ингээд өргөсөн тангарагтаа үнэнчээр зүтгэж байгаа мөрдэс нэгт цагдаагийн байгууллагын алба хаагчдадаа ажлын амжилт хүсэж, түүхт 98 жилийн ойн баярын мэндийг хүргэж байна.