“ЦАГААН ШОНХОР” ХҮНДЭТГЭЛ, ЁСЛОЛЫН  ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА БОЛЛОО.

Монголын цагдаагийн байгууллагын 95 жилийн ойн хүрээнд цагдаагийн бэлгэдэл “Цагаан шонхор” ёслол хүндэтгэлийн үйл ажиллагааг Олон нийт-цагдаа хамтын ажиллагааны төвд зохион байгуулагдлаа.  

Энэ үйл ажиллагаанд “Цагаан шонхор”-ыг цагдаагийн байгууллагын бэлгэдэл болгохыг санаачилсан тухайн үеийн цагдаагийн ерөнхий газрын дарга, МУ-ын гавьяат хуульч, хошууч генерал Б.Пүрэв, зураач, уран барималч Ш.Тэнгисболд нар уригдаж,   Цагдаагийн ерөнхий газрын дарга, тэргүүн комиссар Р.Чингис болон даргын зөвлөлийн гишүүд, Улаанбаатар цагдаагийн хүрээний байгууллагын дарга, алба хаагчдын төлөөлөл оролцсон юм.  Өдөрлөгийн үеэр оролцогчдод цагдаагийн бэлгэдэл  “Цагаан шонхор”  бүхий далбааг мандуулж, хэрхэн бүтээгдсэн тухай түүхэн  баримтат кино, “Монгол цагдаа” музейг  үзүүлэн, “Сүлд” чуулгын  уран бүүтээлчдийн тоглолтын хэсгээс  сонирхуулсан юм.

Цагдаагийн Ерөнхий газрын дарга хошууч генерал Б.Пүрэв, зураач Ш.Тэнгисболд нарт хүндэтгэл үзүүлэн дурсгалын зүйл гардуулан, энэхүү бэлгэдлийг бүтээсэн уран бүтээлчийг  “Цагдаагийн албаны төлөө” тэмдгээр шагнаж урамшууллаа.

1992 онд одоогийн Үндсэн хуулийн төслийг Ардын Их Хурлын чуулганаар хэлэлцэж байхад Төрийн сүлдэнд одоогийн хүчин төгөлдөр  хэрэглэж байгаа  зураач Ойдовын бүтээл морь, зураач С.Тэнгисболдын зурсан цагаан шонхор шувууны тухай хэлэлцэгдэж байжээ. Энэ хурлаар тухайн үеийн ЦЕГ-ын дарга, хошууч генерал Б.Пүрэв цагаан шонхор шувууг цагдаагийн  бэлгэ тэмдэг болгоё гэж  хэлснээр энэ үйл ажиллагааг эхлүүлжээ.

Монгол төрийн уламжлал, түүх шастир, эрч хүч, цог хийморийн бэлэгдэл талаасаа чухалчлан, цагдаагийн бэлгэ тэмдэг болгох шийдвэр гаргаснаар цагдаад зориулсан онцлогтой дахин зуруулж, зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэн, тушаал гарган бэлгэ тэмдгээ болгожээ. Ийнхүү Монгол улсын цагдаагийн байгууллагын тухай хуулийн 7-р зүйлийн 2 дахь хэсэг, цагдаагийн ерөнхий газрын даргын зөвлөлийн 1994 оны 4-р сарын 12ны өдрийн хурлын шийдвэрийг үндэслэн цагдаагийн байгууллагын бэлгэ тэмдгийн загварын тодорхойлолт, хэрэглэх журам, загварыг  батласан түүхтэй ажээ.  

Зураач Ш.Тэнгисболд уран бүтээлчийн үзэл бодол, ур ухаан шингэсэн энэхүү санаа шийдэл монголын цагдаагийн байгууллагын бэлгэ тэмдэг болсон хувь заяа бас өөрийн түүхтэй. Төрийн сүлдээ болгох гэж зүтгээд урам хугарч явсан тэр үед тухай үеийн цагдаагийн ерөнхий газрын дарга Б.Пүрэв дарга ийнхүү цагдаагийн байгууллагын бэлгэ тэмдэг болгох санал тавьсан нь зураачид дахин шинэ шийдлээр бүтээх эрч хүч бэлгэлжээ.  Төрт ёсоо дээдлэн хүндэлж, тангараг өргөн ард олныхоо амар тайван амьдралын төлөө зүтгэх мянга мянган залуусын магнай дээр гялалзан дүүлэх цагаан шонхорыг бүтээх хувь тавилан бас хүн бүхэнд тохионо гэж үү?  

Зураач, уран барималч Ш.Тэнгисболд: 1990 онд Монгол Улсын өнөөгийн Үндсэн хуулийг хэлэлцэх үеэр эзэн Чингисийн хиад овгийн цангаан шонхор онгоныг төрийн сүлдэндээ залахаар, Монгол улсын сүлд тэмдгийг 10 гаруй загвартай бүтээж зохион байгуулах комисст танилцуулж байжээ.  Загварууд бүхэн нь  шонхорын дүрстэй байсан  учир бүтээлийг нь  тухайн үеийн ЦЕГ-ын дарга хошууч генерал Б.Пүрэв генерал энэ цагаан шонхорыг цагдаагийнхаа бэлгэ тэмдэг болгоё гээд намайг хүлээн авч уулзаж, дахин засаж надаар зуруулсан нь одоо болтол хүчин төгөлдөр хэрэглэж байгаад баярладаг.
Миний анхны санаа бол цагдаагийн алба хаагчийн таван мэдрэхүйг бэлгэдсэн гэж ярьсан юм.

Өмсөж байгаа дүрэмт хувцсанд маань өнгө жавхаа нэмж, унаж байгаа машин болгонд маань жигүүр ургуулж, энгэрт гялалзах одон тэмдэг болгонд маань оршиж,  эгэл түмэний маань итгэл хүндэтгэлийн мэлмийд гэрэлтэж, өнөд орших монгол төрийн өөдөө заяаг тэгшилж үргэлж соргог үнэнч шудрага эрч хүчтэй байхыг өгүүлэх эрэмгий дайчин эцэг өвгөдийн маань захиас гэрээс бүхнийг өд  сөдөндөө хадгалагч ЦАГААН ШОНХОР таны ивээл дор МОНГОЛЫН ЦАГДААГИЙН ЦОГ ЗОЛБОО МАНДАН БАДАРЧ БАЙНА